2027 पर्यंत भारताची लोकसंख्या चीनपेक्षा जास्त होईल : यूएन अहवाल 2019

0
19

संयुक्त राष्ट्रांनी अलीकडेच जागतिक लोकसंख्या संभाव्य 2019 ची घोषणा केली आहे. या अहवालात स्पष्ट केले आहे की, 2027 पर्यंत जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या चीनला मागे टाकून जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश बनेल.

• आत्तापासून 2050 दरम्यान भारत आणि इतर आठ देश मिळून एकूण जागतीक लोकसंख्येच्या निम्म्यापेक्षा जास्त भाग यांच्याकडे असेल.
• भारत, नायजेरिया आणि पाकिस्तान याशिवाय काँगो लोकशाही प्रजासत्ताक, इथियोपिया, टांझानिया, इंडोनेशिया, इजिप्त आणि अमेरिका या नऊ देशांत सर्वात जास्त वाढ दर्शविण्याची अपेक्षा केली आहे. सब-सहारन आफ्रिकेची लोकसंख्या 2050 पर्यंत दुप्पट होईल अशी अपेक्षा आहे.

भारत विशिष्ट निष्कर्ष :

• 2019 आणि 2050 दरम्यान भारताची लोकसंख्या 273 दशलक्ष वाढण्याची अपेक्षा आहे, तर नायजेरियाची लोकसंख्या 200 दशलक्ष एवढी वाढण्याची शक्यता आहे. एकत्रितपणे, ह्या दोन्ही देशांचा 2050 पर्यंत जागतिक लोकसंख्येच्या वाढीत 23% इतका हिस्सा असेल.
• दोन वर्षांपूर्वी संयुक्त राष्ट्रांनी जाहीर केलेल्या 2017 च्या जागतिक जनसंख्या अहवालात असा अंदाज आला होता की भारताची लोकसंख्या 2024 पर्यंत चीनपेक्षा जास्त होईल.
• 2019 मध्ये चीनमध्ये 1.43 अब्ज लोक आणि 1.37 अब्ज लोक भारतासह जगाच्या दोन सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या देशांत अनुक्रमे 19 आणि 18 टक्के लोकसंख्या आहे.
• 2019 आणि 2050 च्या दरम्यानच्या या पुनर्मूल्यांकनानंतर, दोन मोठ्या देशांची क्रमवारी शतकाच्या अखेरीस संरक्षित राहण्याची शक्यता आहे, जेव्हा भारत जवळजवळ 1.5 अब्ज रहिवाशांसह जगातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश राहील, त्यानंतर चीन 1.1 अब्ज.

लोकसंख्येत घट :

• जागतिक लोकसंख्या संभाव्य 2019 नुसार, जगातील भरपूर देशांमध्ये लोकसंख्या कमी होत आहे. हे प्रजननक्षमतेचा कमी दर आणि काही ठिकाणी स्थलांतरांचे उच्च दर असल्यामुळे आहे.
• 2019 आणि 2050 दरम्यान, 55 देश किंवा भागातील लोकसंख्या त्यांच्या लोकसंख्येत कमीतकमी एक टक्का घट होण्याची शक्यता आहे.
• यापैकी सर्वात मोठी घात चीनमध्ये लोकसंख्या 31.4 दशलक्ष किंवा 2.2 टक्के कमी होण्याची शक्यता आहे.
• एकूण लोकसंख्येच्या प्रमाणानुसार, सर्वात मोठी प्रक्षेपित केलेली लोकसंख्या लिथुआनिया आणि बल्गेरियासाठी आहे, 2090 मध्ये लोकसंख्या 2019 च्या तुलनेत 23 टक्के कमी होईल, त्यानंतर लाटविया (22 टक्के), वालिस आणि फुतुना बेटे (20 टक्के), आणि युक्रेन (20 टक्के).

जागतिक निष्कर्ष :

• पुढील 30 वर्षात जागतिक लोकसंख्येत 2 अब्ज लोकसंख्या वाढण्याची अपेक्षा आहे, सध्याच्या 7.7 अब्जांवरून 2050 मध्ये 9.7 अब्जांवर जाईल.
• 2050 पर्यंत जगातील 6 पैकी एक व्यक्ती 65 वर्ष (16 टक्के) पेक्षा अधिक असेल, 2019 मध्ये (11 टक्के) 11 पैकी एक आहे.
• 80 वर्षे व त्यापेक्षा जास्त वयाच्या लोकांची संख्या तिप्पट होईल, 2019 मध्ये 143 दशलक्षांवरून 2050 मध्ये 426 दशलक्ष इतकी होईल.
• तरीही आयुर्मान वाढेल (1990 मध्ये 64.2 वर्षे 2050 मध्ये 77.1 वर्षे), गरीब देशांतील आयुर्मान मागे राहिल.