2018 च्या जागतिक जीडीपी क्रमवारीत भारत 7 व्या स्थानावर घसरला : जागतिक बँक

0
41

जागतिक बँकेने संकलित केलेल्या आकडेवारीनुसार 2018 च्या जागतिक जीडीपी क्रमवारीत भारत 7 व्या स्थानावर घसरला आहे. 2017 च्या जागतिक बँकेच्या अहवालानुसार, ब्रिटन आणि फ्रान्सला मागे टाकत भारत पाचव्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनला होता.

• 2018 च्या आकडेवारीनुसार, जागतिक जीडीपी क्रमवारीत यूके आणि फ्रान्सने पुन्हा एकदा अनुक्रमे 5 व्या आणि 6 व्या स्थानावर कब्जा करत भारताला 7 व्या स्थानावर ढकलले.

जागतिक जीडीपी क्रमवारी 2018 :

• 20.5 ट्रिलियन डॉलर्सच्या जीडीपीसह अमेरिका अव्वल स्थानी आहे, तर चीन दुसर्‍या क्रमांकावर 13.6 ट्रिलियन डॉलर्सच्या जीडीपीसह आणि जपान 5 ट्रिलियन डॉलर्सच्या जीडीपीसह तिसर्‍या स्थानावर आहे.
• 2018 मध्ये भारताने 2.73 ट्रिलियन डॉलर्सची जीडीपी नोंदविली, जी ब्रिटन आणि फ्रान्सच्या तुलनेत कमी आहे. याच वर्षात ब्रिटन आणि फ्रान्सची जीडीपी अनुक्रमे 2.82 आणि 2.78 ट्रिलियन डॉलर्स इतकी होती.

जागतिक जीडीपी क्रमवारी 2017 :

• 2017 मध्ये भारत पाचव्या क्रमांकाच्या अर्थव्यवस्थेच्या रुपात उदयास आला आणि जागतिक जीडीपी टेबलमध्ये यूके आणि फ्रान्सपेक्षा पुढे राहिला.
• यामुळे यूके सहाव्या स्थानावर ढकलले गेले, तर फ्रान्स सातव्या स्थानावर ढकलले गेले.
• 2017 च्या जागतिक जीडीपी क्रमवारीत भारताची जीडीपी 2.65 ट्रिलियन डॉलर होती, तर ब्रिटनची जीडीपी 2.64 ट्रिलियन आणि फ्रान्सची 2.59 ट्रिलियन डॉलर्स होती.

भारताची आर्थिक मंदी :

• जागतिक जीडीपी टेबलवरील भारतातील स्थितीतील घसरण हे भारताच्या एकूण आर्थिक विकासामधील घसरणीचे प्रतिबिंबित करते.
• 2017 सालीच्या 15.72% च्या तुलनेत 2018 मधील भारताच्या जीडीपीमध्ये केवळ 3.01 टक्के वाढ दिसून आली आहे.
• दुसरीकडे, ब्रिटनची जीडीपी 6.81 टक्के व फ्रान्सच्या अर्थव्यवस्थेमध्ये 7.33 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.

भारताची आर्थिक मंदी – मुख्य कारणे :

• अर्थशास्त्रज्ञांच्या मते, चलन चढ-उतार आणि आर्थिक वाढीतील मंदी यामुळे भारत जागतिक जीडीपी क्रमवारीत 7 व्या स्थानावर घसरला आहे.
• 2017 मध्ये भारतीय रुपया डॉलरच्या तुलनेत 3 टक्क्यांनी वाढ झाली होती, तर 2018 मध्ये ते डॉलरच्या तुलनेत 5 टक्क्यांनी घसरला होता.
• भारतीय अर्थव्यवस्थेत रुपयाच्या दृष्टीने 2018-19 मध्ये 11.2 टक्के वाढ झाली आहे, तर 2017-18 मध्ये ती 11.3 टक्क्यांनी वाढली आहे.
• भारत मात्र जगातील सर्वात वेगवान विकसनशील अर्थव्यवस्था आहे. IHS मार्किट या संशोधन संस्थेच्या म्हणण्यानुसार, 2019 मध्ये भारत जगातील पाचव्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था म्हणून यूकेला मागे टाकेल आणि 2025 पर्यंत जपानला मागे टाकून तिसऱ्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था म्हणून पुढे येण्याची शक्यता आहे.
• केंद्रीय अर्थसंकल्प 2019-20 मध्ये, भारत सरकारने 2025 पर्यंत 5 ट्रिलियन डॉलरची अर्थव्यवस्था होण्याचे लक्ष्य ठेवले होते. हे लक्ष्य साध्य करण्यासाठी भारताने जीडीपीचा 8 टक्के विकास दर कायम राखणे आवश्यक आहे.
• भारतीय एमएसएमई, खाजगी गुंतवणूकीवर लक्ष केंद्रित करणे, लोककेंद्री धोरणे लागू करणे आणि लैंगिक समानता, एक निरोगी आणि सुंदर भारत, बचत, कर अनुपालन यासारख्या मुद्द्यांकडे लक्ष वेधण्यासाठी वर्तनात्मक बदल घडवून आणणे यासारख्या कामांना चालना देण्यासाठी भारताने काही महत्त्वाची क्षेत्रे ओळखली आहेत.