1 एप्रिल 2020 पासून देशभरात भारत स्टेज -4 वाहनांची विक्री नाही: सर्वोच्च न्यायालय

0
277

24 ऑक्टोबर 2018 रोजी सुप्रीम कोर्टाने असे घोषित केले की 1 एप्रिल 2020 पासून देशामध्ये भारत स्टेज -4 वाहन विक्री होणार नाही. भारत स्टेज VI (BS-6) उत्सर्जन मानक देशभरात 1 एप्रिल 2020 पासून लागू होईल.

न्यायमूर्ती मदन बी लोकुर यांच्या अध्यक्षतेखालील तीन न्यायाधीशांच्या खंडपीठाने हा निर्णय दिला. खंडपीठाने स्पष्ट केले की, 1 एप्रिल 2020 पासून भारतात BS-6 वाहन विक्री होईल.

एप्रिल 2020 च्या पुढे ऑटोमोबाईल निर्मात्यांसाठी कोणतेही ग्रेस पिरीयड नाही
1 एप्रिल 2020 नंतर BS-6 अनुपालन नसलेल्या वाहनांच्या विक्रीसाठी ऑटोमोबाईल उत्पादकांना कोणताही ग्रेस पिरीयड मिळणार नाही.
यापूर्वी सर्वोच्च न्यायालयाच्या कायदा सल्लागार म्हणून मदत करणाऱ्या वकील अपराजिता सिंह यांनी 30 जून, 2020 पर्यंत ऑटोमोबाईल उत्पादकांना BS-6 अनुपालन न करणाऱ्या चार-चाकींची विक्री करण्यासाठी केंद्र सरकारने 30 जून 2020 पर्यंत वेळ द्यावा ह्या मागणीचा विरोध केला होता.
30 सप्टेंबर 2020 पर्यंत BS-6 अनुपालन नसलेले हेवी ट्रान्सपोर्ट वाहनांच्या विक्रीसाठी ग्रेस पीरियड देण्याची सरकारच्या प्रस्तावाचाही त्यांनी विरोध केला.
तरीही, ऑटोमोबाईल निर्मात्यांनी त्यांच्या वाहनांची विक्री करण्यासाठी ग्रेस पिरीयडला समर्थन देतांना सांगितले कि भारत BS-4 उत्सर्जन मानकांवरून अल्पकाळातच BS-6 वर जाणार असून त्यांना त्यांची विक्री विकण्यासाठी उचित वेळ द्यावा.

भारत स्टेज नियम काय आहेत?
• आर ए माशेलकर कमिटीने केलेल्या शिफारशींनुसार 2000 मध्ये भारत स्टेज उत्सर्जन मानक सादर केले गेले.
• हे उत्सर्जन मानके केंद्र सरकारद्वारा मोटर वाहनांसह अंतर्गत दहन इंजिन उपकरणांमधील वायू प्रदूषणांच्या उत्पादनाची नियमन करण्यासाठी करण्यात आले.
• पर्यावरण आणि वन आणि हवामान बदलाच्या अंतर्गत केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाद्वारे स्थापित केलेली टाइमलाइन आणि मानके त्यानुसार विविध मानक लागू केले जातात.
• सोसायटी ऑफ इंडियन ऑटोमोबाइल मॅन्युफॅक्चरर्स (SIAM) ने ‘द ऑटो फ्यूल पॉलिसी 2003’ मध्ये 2023 पर्यंत तंत्रज्ञान विकास वेळेस संकुचित करून BS-6 मधील नियमांची अंमलबजावणी करण्याची शिफारस केली होती.