सरकारने डीडी सायन्स आणि इंडिया सायन्स हे दोन राष्ट्रीय विज्ञान चॅनेल सुरू केले

0
274

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग (डीएसटी), दूरदर्शन (डीडी) आणि प्रसार भारती यांच्या एकत्रित प्रयत्नामुळे 15 जानेवारी 2019 रोजी दोन विज्ञान संचार उपक्रम-डीडी विज्ञान आणि भारत विज्ञान सुरू करण्यात आले.

• या दोन महत्त्वपूर्ण पुढाकारांचे उद्घाटन करताना केंद्रीय विज्ञान व तंत्रज्ञान मंत्री डॉ. हर्षवर्धन म्हणाले की हे केवळ विज्ञान आणि तंत्रज्ञान संवादातच नव्हे तर समाजात वैज्ञानिक भावना तयार करणे यासाठी महत्वाची पायरी आहे.

• 1990 च्या दशकात पल्स पोलिओ मोहिमेत दूरदर्शनने भारताचा सार्वजनिक सेवा प्रसारक म्हणून भजविलेल्या भूमिकेची आठवण करताना हर्षवर्धन म्हणाले की, दूरदर्शन हे भारताच्या 92 टक्केपेक्षा जास्त लोकसंख्या पर्यंत पोहोचले असून या चॅनेलचे प्रभावी परिणाम होईल.

• नजीकच्या काळात देशात 24 तास डीडी विज्ञान चॅनेल दिसेल.

ठळक वैशिष्ट्ये

• हे दोन विज्ञान संप्रेषण प्लॅटफॉर्म विज्ञान विषयातील रुची वाढविण्यासाठी आणि रोजच्या जीवनाजवळ आणण्यासाठी राष्ट्रीय पातळीवरील उपक्रम आहेत.
• या वाहिन्यांवर विज्ञान-आधारित वृत्तचित्र, स्टुडिओ-आधारित चर्चा आणि वैज्ञानिक संस्था, मुलाखती आणि लघु चित्रपटांचे व्हर्च्युअल मार्ग असतील आणि ते पूर्णपणे विनामूल्य असतील.
• विज्ञान आणि विकासासाठी मानवतेची सेवा करण्यासाठी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग आणि दूरदर्शनने या वाहिन्यांना देशाच्या मुकुटातील रत्न बनविण्याचा हेतू आहे.
• विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागने या चॅनेलची कल्पना आणि समर्थन केले आणि डीएसटीची एक स्वायत्त संस्था, विज्ञान प्रसार ही यांचे व्यवस्थापन करणार आहे.
• त्यासाठी विज्ञान प्रसार आणि दूरदर्शन दरम्यान एक समझौता ज्ञापन (एमओयू) स्वाक्षरी करण्यात आला.

महत्त्व

• भारतात विज्ञान संवादाच्या इतिहासातील महत्त्वाचे म्हणजे हे दोन विज्ञान चॅनेल देशासाठी राष्ट्रीय विज्ञान चॅनेल तयार करण्याचे पहिले पाऊल आहे.
• 2030 पर्यंत भारताला विज्ञान आणि तंत्रज्ञानातील सर्वोच्च तीन देशांपैकी एक बनविण्याचा हेतू साध्य करण्याच्या दिशेने हे दोन पुढाकार महत्त्वपूर्ण ठरतील.
• भारत विज्ञान 24×7 उपलब्ध असेल तर, डीडी विज्ञान देखील नजीकच्या भविष्यात एक पूर्णवेळ चॅनेल म्हणून कार्य करेल.