संसदेने व्यक्तिगत कायदा (दुरुस्ती) विधेयक 2019 मंजूर केले

0
339

13 फेब्रुवारी 2019 रोजी संसदेने व्यक्तिगत कायदा (दुरुस्ती विधेयक), 2018 मंजूर केला ज्यात घटस्फोटासाठी कारण म्हणून कुष्ठरोगला काढून टाकण्याची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत चर्चेशिवाय हे विधेयक मंजूर करण्यात आले.

• संसदेच्या कनिष्ठ गृह लोकसभेत 7 जानेवारी 2019 रोजी हे विधेयक पारित झाले होते. विधेयकात घटस्फोटाच्या कारणामधून कुष्ठरोग काढून टाकला आहे, कारण आता ह्या रोगावर उपचार होऊन पिडीत व्यक्ती बरी होऊ शकते. आधी या रोगावर उपचार उपलब्ध नव्हता.
• या विधेयकाने हिंदू विवाह कायदा 1955, मुस्लिम विवाह कायदा 1939, घटस्फोट कायदा (ख्रिश्चनांसाठी) 1869, विशेष विवाह कायदा 1954 आणि हिंदू दत्तक व देखभाल अधिनियम 1956 यासर्वात सुधारणा करण्यात येतील.

ठळक वैशिष्ट्ये

• घटस्फोटासाठी कारण म्हणून कुष्ठरोग हे भेदभाव निर्माण करणारी गोष्ट आहे. यासाठी 2008 मध्ये राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाने काही वैयक्तिक कायद्यांमध्ये आणि इतर कायद्यात दुरुस्ती करण्याची गरज असल्याचे सांगितले होते.
• 2010 मध्ये संयुक्त राष्ट्र महासभेने कुष्ठरोग आणि त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांशी होणारा भेदभाव संपविण्यासाठी एक मसौदेचा अवलंब केला होता, ज्यावर भारताने स्वाक्षरी केली आणि मान्यता दिली.
• त्यानंतर, भारताच्या 20 व्या कायदा आयोगाने त्याच्या 256 व्या अहवालात ज्यामुळे कुष्ठरोगग्रस्त लोकांविरुद्ध भेदभाव करणारे कायदे आणि तरतूदी रद्द करण्याची शिफारस केली होती.
• 2014 मध्ये, सर्वोच्च न्यायालयाने केंद्र आणि राज्य सरकारांना कुष्ठरोगग्रस्त लोकांच्या मुख्य प्रवाहात एकत्रीकरण करण्यासाठी आवश्यक पावले उचलण्याची गरज असल्याचे सांगितले होते.
• म्हणून, शिफारसी लक्षात घेऊन, सरकारने वैयक्तिक कायद्यांमधून अशा भेदभावपूर्ण तरतुदी वगळण्याचा निर्णय घेतला.

कुष्ठरोग म्हणजे काय?

• इतिहासातील सर्व रोगांमध्ये कुष्ठरोग हा एक सर्वात जुना आजार आहे. हा रोग हॅन्सन रोग (एचडी) म्हणून देखील ओळखला जातो. हा रोग मायकोबॅक्टेरियम लेप्री जीवाणूमुळे होणारा एक तीव्र, सतत वाढत जाणारा जीवाणूजन्य संसर्गरोग आहे.
• हे प्रामुख्याने हात व पायचे स्नायु, त्वचा, नाक अस्तर, वरचा श्वसन मार्ग आणि डोळे च्या तंत्रिका प्रभावित करते.
• रोग त्वचा अल्सर, तंत्रिका नुकसान, आणि स्नायू कमजोरी निर्माण करते. जर त्याचे उपचार केले गेले नाहीत तर ते गंभीर व्यंगत्व आणि महत्त्वपूर्ण अक्षमता उद्भवू शकतात.
• लहान मुलांपासून ते अगदी वृद्धापर्यंतच्या वयोगटातील सर्व लोकांना हा रोग होऊ शकतो. हा सामान्यतः उष्णकटिबंधीय किंवा उपोष्णकटिबंधीय हवामानाच्या देशांमध्ये आढळून येतो.