पाण्याला ‘युद्ध शस्त्र’ म्हणून वापरल्याचा पाकिस्तानचा दावा भारताने फेटाळला

0
13

पाकिस्तानने 19 ऑगस्ट रोजी भारतावर पाण्याला हत्यार म्हणून वापरून ‘पाचव्या पिढीतील युद्ध’ करण्याचा आरोप केला. पाकिस्तानने असा दावा केला की, सतलज नदीवरील धरणातून अतिरिक्त पाणी सोडण्याच्या आधी भारत माहिती देण्यात अपयशी ठरला ज्यामुळे पाकिस्तानात पूर येण्याचा धोका निर्माण झाला.

• पाण्याचे युद्ध शस्त्र म्हणून वापरल्याचा पाकिस्तानचा दावा भारताने फेटाळून लावला आणि असे म्हटले की पाण्याच्या कराराच्या अटीनुसार सोमवारी भारताने विशिष्ट उंबरठा ओलांडल्यावर जादा पाणी सोडण्याची माहिती पाकिस्तानला दिली होती.
• सतलज नदीतून जास्त पाणी अचानक सोडणे हे दोन्ही देशांमधील दीर्घकाळापर्यंत सिंधू जल कराराचा भंग करण्याचा प्रयत्न करण्याचा पाकिस्तानचा दावा आहे.
• पाकिस्तानचा असा दावा आहे की भारत देशातील पाचव्या पिढीतील युद्ध करण्यासाठी आपल्या स्थितीचा वापर करीत आहे.
• सतलज नदी भारतमधून पाकिस्तान पर्यंत वाहते.
• तथापि, भारताने हे स्पष्ट केले की, सिंधु कराराअंतर्गत, जलाशयांमधून किंवा पाण्याचे प्रवाहातून दुसर्‍या देशास हानी पोहचणार्या पाण्याचा असाधारण विसर्ग होत असेल अशा परिस्थितीत पूर्व चेतावणी देण्याची गरज आहे.

पार्श्वभूमी :

• दहशतवादी हल्ल्यांनंतर भारत आणि पाकिस्तानमधील तणावपूर्ण परिस्थिती आणखीन ताणली गेली होती जेव्हा भारतातील सत्ताधारी सरकारने कलम 370 रद्द केल्याने जम्मू-काश्मीरला देण्यात आलेला विशेष दर्जा मागे घेतला व दोन केंद्रशासित प्रदेशात विभाजन केले.
• पाकिस्तानने भारताच्या वाहतुकीचे संपर्क स्थगित करून, भारताच्या राजदूताला हद्दपार करून तसेच सर्व व्यापारी दुवे तोडून या निर्णयाला उत्तर दिले.
• पाणी हा दोन देशांमधील वादविवादाचा ताजा विषय बनला आहे. भारत-पाकिस्तान यांच्यात जागतिक बँकेने मध्यस्थी केलेली सिंधू जल करार, सिंधू नदी आणि त्याच्या उपनद्या दोन्ही देशांदरम्यान विभाजित करते.
• सिंधू नदी पात्रात सिंधु, सतलज, झेलम, रावी, बियास आणि चिनाब या पाच नद्या आहेत.
• पाकिस्तानची सुमारे 80 टक्के सिंचनाची शेती सिंधू व त्याच्या उपनद्यांच्या पाण्यावर अवलंबून आहे.
• फेब्रुवारी 2019 मध्ये पुलवामा येथे सीआरपीएफच्या जवानांवर झालेल्या आत्मघाती बॉम्ब हल्ल्यानंतर भारताने पाकिस्तानबरोबर जास्तीचे पाणी वाटून घेण्याची धमकी दिली होती.