पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी महानगरांद्वारे निर्बाध प्रवासासाठी मोबिलिटी कार्ड सुरू केले

0
215

4 मार्च 2019 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुजरातमधील अहमदाबाद येथून विविध महानगर व इतर वाहतूक व्यवस्थांद्वारे निर्बाध प्रवास करण्यासाठी ‘एक राष्ट्र, एक कार्ड’ मॉडेल सुरू केले.

• गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाने ‘नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड’ (NCMC) सुरू केले आहे ज्याने देशभरातील विविध मेट्रो आणि इतर वाहतूक व्यवस्थेद्वारे सहज प्रवास तसेच किरकोळ खरेदी सहजरीत्या करते येईल.

एक राष्ट्र, एक कार्ड :

• वाहतूक गतिशीलतेसाठी भारतातील प्रथम स्वदेशी विकसित पेमेंट ईको-सिस्टम मध्ये समाविष्ट असलेले घटक:
– राष्ट्रीय कॉमन मोबिलिटी कार्ड (NCMC)
– स्वचलित किराया: स्वयंचलित भाडे संकलन प्रणाली (स्वीकार)
– NCMC मानकांवर आधारित स्वचलित गेट (SWAGAT)
• ‘वन कॉमन मॉबिलिटी कार्ड’ (NCMC), वन नेशन वन कार्ड मॉडेलवर आधारीत स्वदेशी स्वयंचलित भाडे संकलन प्रणाली ही भारतातील स्वदेशी विकसित पेमेंट पहिला असा उपक्रम आहे. बँक हे डेबिट, क्रेडिट आणि प्रीपेड कार्ड प्लॅटफॉर्मवर आधारित कार्ड जारी करतात.
• ग्राहक हे एकच कार्ड मेट्रो, बस, उपनगरीय रेल्वे, टोल, पार्किंग, स्मार्ट सिटी आणि रिटेलसह सर्व विभागांमध्ये देयकांसाठी वापरू शकतात.
• कार्डवरील संचयित मूल्य ऑफलाइन व्यवहारांद्वारे सर्व प्रवाशांच्या गरजा भागवण्यास समर्थन देते.
• हे कार्ड विविध सेवा क्षेत्र वैशिष्ट्यांचे समर्थन करते जसे मासिक पास, सीझन तिकिटे इ.
• NCMC ग्राहकांसाठी मूल्य प्रस्तावित करते कारण त्यांना वेगवेगळ्या वापरासाठी एका पेक्षा अधिक कार्डे घेण्याची गरज राहणार नाही.

NCMCची अंमलबजावणी :

• ऑपरेटर्ससाठी, एनसीएमसी पारिस्थितिकी तंत्र विक्रेत्याच्या लॉक-इनशिवाय अंमलबजावणीसाठी सामान्य मानक आणते.
• संपूर्ण एनसीएमसी पारिस्थितिकी यंत्रणेचे प्रदर्शन करण्यासाठी, फील्ड चाचणी हेतूसाठी दिल्ली मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन (डीएमआरसी) च्या काही स्टेशनांवर संपूर्ण एएफसी प्रणाली तैनात करण्यात आली आहे.
• या चाचणी अंतर्गत डीसीआरसीच्या विविध ठिकाणी एनसीएमसीचे अनुपालन गेट्स तैनात केले गेले आहेत आणि अनेक बँका वापरकर्त्यांना कार्ड जारी केले गेले आहेत.
• NCMC पारिस्थितिक तंत्र कमी मूल्य देयकेचे डिजिटलीकरण आणि संपूर्ण पर्यावरणासाठी कमी किंमतीत सरकारला मदत करेल.

सामान्य मोबिलिटी कार्डची कल्पना :

• भारतात, सार्वजनिक वाहतूक हा सर्व वर्गाच्या लोकांकडून येण्याजोगे सोयीस्कर मार्ग म्हणून वापरला जातो. यात जास्तकरून भाडे हे रोख रक्कमदारे देण्यात येते. परंतु, रोख हाताळणी, महसूलमध्ये चोरी, रोख समनुक्रमण इत्यादीसारख्या अनेक आव्हाने आहेत.
• हे लक्षात घेऊन, ‘ऑटोमेटिक फेर कलेक्शन’ सिस्टम (एएफसी) वापरून भाडे संकलन डिजिटाइझ करण्यासाठी ट्रांझिट ऑपरेटर विविध उपक्रम उपक्रम करत आहेत. तथापि, या पेमेंट इन्स्ट्रुमेंटची प्रतिबंधित वापर ग्राहकांनी स्वीकारली आहे.
• गेट्स, वैधता आणि बॅकएंड इन्फ्रास्ट्रक्चरवर एएफसी सिस्टम भाडे संकलन प्रक्रिया स्वयंचलित करण्यासाठी कोणत्याही पारगमन ऑपरेटरचे मूळ आहे. आतापर्यंत, भारतातील विविध मेट्रोमध्ये तैनात एएफसी प्रणाली परकीय खेळाडू नाहीत कारण तेथे स्थानिक किंवा स्थानिक समाधान प्रदाता नाही.
• मेक इन इंडिया पुढाकारा अंतर्गत स्वदेशी मानक आणि एएफसी प्रणाली विकसित करण्यासाठी, गृह आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाने मेट्रो आणि इतर वाहतूक व्यवस्थेतील सीमलेस प्रवासासाठी नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड (एनसीएमसी) कार्यक्रमासह बाहेर आला.