नासाचे ‘इनसाइट मार्स एक्सप्लोरर’ मंगळ ग्रहावर सुरक्षितपणे उतरले

0
193

26 नोव्हेंबर, 2018 रोजी नासाचे इनसाइट एक्सप्लोरर सात महिन्यांच्या प्रवासानंतर यशस्वीपणे मंगळ ग्रहावर सुरक्षितपणे उतरले. मानवी इतिहासात ही आठवी वेळ आहे जेव्हा नासाने मंगळ ग्रहावर आणि मागच्या सहा वर्षांत प्रथम यशस्वी लँडिंग केले आहे.

मंगल ग्रहच्या खोल अंतरावरील अभ्यासासाठी इनसाईट लँडरच्या दोन वर्षाच्या मिशनची याने सुरुवात झाली आहे. नासाद्वारे संचालित, एक्सप्लोरर हे अमेरिका, फ्रान्स आणि जर्मनीमधील शास्त्रज्ञांनी बनवलेला आहे.

इनसाइट मिशन

• इनसाइट (InSight) हे इंटीरियर एक्सप्लोरेशन युझिंग सिस्मिक इन्व्हेस्टिगेशन्स, जिओडसी आणि हीट ट्रान्सपोर्टचे संक्षिप्त रूप आहे. मार्सचा आतून अभ्यास करण्यासाठी त्याची रचना केली गेली आहे: तिचा क्रस्ट, आवरण आणि कोर.
• पृथ्वी आणि चंद्र यांच्यासह खडकाळ पृष्ठभागांसह सर्व खगोलीय रचना कशा बनल्या हे जाणून घेण्यासाठी लँडर्सचा दोन-वर्षीय मिशन दरम्यान अभ्यासले जाईल.
• 5 मे 2018 रोजी कॅलिफोर्नियातील वेंडेनबर्ग वायुसेना बेसवरून ते प्रक्षेपित केले गेले. ते 26 नोव्हेंबर रोजी मंगलच्या विषुववृत्तजवळ इल्यासिअम प्लॅनिटीया नामक लावाच्या पश्चिमेकडील भागात उतरले.
• एक्सप्लोरर 24 नोव्हेंबर, 2020 पर्यंत दोन वर्षांच्या कालावधीसाठी (एक मार्शियन वर्ष आणि 40 मार्शियन दिवस) मंगलच्या पृष्ठभागावर राहून अभ्यास चालू ठेवेल.

पार्श्वभूमी

• इनसाइटला जेट प्रोपल्सन लॅबोरेटरी (जेपीएल) द्वारे व्यवस्थापित केले जात आहे. हे एक्सप्लोरर नासाच्या डिस्कवरी प्रोग्रामचा एक भाग आहे, जे हंट्सव्हिल, अलाबामा मधील एजन्सीच्या मार्शल स्पेस फ्लाइट सेंटरद्वारे व्यवस्थापित केले जाते.
• मार्को क्यूबसॅट्स जेपीएलने बनवले आणि व्यवस्थापित केले, लॉकहीड मार्टिन स्पेस सिस्टम्सने क्रूझ स्टेज आणि लँडरसह इनसाईट अंतरिक्षयान तयार केले आणि मिशनचे अंतरिक्षयान ऑपरेशन्स सांभाळते.
• फ्रान्सच्या सेंटर नॅशनल डी एट्यूड्स स्पॅशीअल्स (CNES) आणि जर्मन एरोस्पेस सेंटर (DLR) यासह अनेक युरोपियन भागीदारांकडून ही मोहिम समर्थित आहे.
• CNES आणि इन्स्टिट्यूट डी फिजिक ड ग्लोब डी पॅरिस यांनी जर्मनीतील सोलर सिस्टम रिसर्चमधील मॅक्स प्लॅंक इंस्टिट्यूट कडून स्वित्झर्लंडमधील स्विस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, इम्पीरियल कॉलेज आणि युनायटेड किंग्डममधील ऑक्सफोर्ड विद्यापीठातील महत्त्वपूर्ण योगदानांसह SEIS इन्स्ट्रुमेंट प्रदान केले.
• DLRने पोलंड ऍकॅडमी ऑफ सायन्सेसच्या स्पेस रिसर्च सेंटर आणि पोलंडमधील अॅस्ट्रोनिका आणि स्पेनच्या सेंट्रो डी आस्ट्रोबॉयोलॉजी येथील स्पेस रिसर्च सेंटर मधील महत्वपूर्ण योगदान देऊन एचपी 3 यंत्र दिले.