झिम्बाब्वेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष रॉबर्ट मुगाबे यांचे निधन

0
16

झिम्बाब्वेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष रॉबर्ट मुगाबे यांचे वयाच्या 95 व्या वर्षी 6 सप्टेंबर, 2019 रोजी निधन झाले. दोन वर्षांपूर्वी सैन्याने त्यांना पदच्युत केल्याआधी रॉबर्ट मुगाबे यांनी झिम्बाब्वेवर जवळजवळ चार दशके राज्य केले.

• रॉबर्ट मुगाबे यांचे सिंगापूरमधील इस्पितळात निधन झाले जेथे एप्रिल 2019 पासून त्यांचे वैद्यकीय उपचार घेण्यात येत होते.
• सध्याचे झिम्बाब्वेचे अध्यक्ष यांनी रॉबर्ट मुगाबे यांच्या मृत्यूची घोषणा ट्वीटद्वारे केली, “झिम्बाब्वेचे संस्थापक वडील आणि माजी राष्ट्राध्यक्ष रॉबर्ट मुगाबे यांचे निधन झाल्याची घोषणा करतांना मला अत्यंत दुःख होत आहे.”
• 1980 मध्ये ब्रिटिश राजवटीपासून स्वतंत्र झाल्यापासून रॉबर्ट मुगाबे यांनी झिम्बाब्वेवर राज्य केले.
• आफ्रिकेच्या मुक्ति चळवळीतील व वसाहतवादाविरूद्धच्या संघर्षातील एक महत्त्वाची व्यक्ती म्हणून मुगाबे यांचे स्मरण केले जाईल.
• मुगाबे यांनी जवळजवळ चार दशके देशाचे नेतृत्व केले, परंतु त्यांच्याच सैन्याने बंडखोरात त्यांना पदावरून काढून टाकले.

रॉबर्ट मुगाबे बद्दल माहिती :

• 21 फेब्रुवारी, 1924 रोजी जन्मलेल्या रॉबर्ट मुगाबे यांनी 1960 मध्ये राजकारणात प्रवेश केला.
• ब्रिटीश राजवटीला विरोध केल्यामुळे त्यांना 1964 मध्ये तुरूंगात डांबण्यात आले होते.
• तुरुंगवासाच्या काळादरम्यान, 1966 मध्ये घाना येथे मलेरियामुळे मुगाबे यांचे लहान मुलाचे निधन झाले आणि मुगाबे यांना त्याच्या अंत्यसंस्कारात सहभागी होण्यासाठी पॅरोल नाकारण्यात आले.
• तुरुंगातून सुटल्यानंतर रॉबर्ट मुगाबे झिम्बाब्वे आफ्रिकन नॅशनल लिबरेशन आर्मी गनिमी चळवळीच्या शिखरावर पोहोचले.
• त्यांनी “विचारणाऱ्या मनुष्यचे गुरील्ला” म्हणून नावलौकिक दर्जा मिळविला होता.
• रॉबर्ट मुगाबे यांनी 1980 ते 1987 पर्यंत झिम्बाब्वेचे पंतप्रधान आणि 1987 ते 2017 पर्यंत राष्ट्राध्यक्ष म्हणून काम केले.
• ते झिम्बाब्वे आफ्रिकन नॅशनल युनियन-देशभक्त आघाडी (ZANU–PF) पक्षाचे होते.
• जवळजवळ शतकाच्या श्वेत वसाहतीच्या कारभाराने विभाजित झालेल्या एका देशात प्रथम सत्ता हाती घेतल्यावर मुगाबे हे वांशिक सलोखा चँपियन म्हणून ओळखले जात.
• 2000 नंतर त्यांची तब्येत ढासळण्यास सुरूवात झाली आणि झिम्बाब्वेच्या अर्थव्यवस्थेची पडझड सुरू झाली.
• पुष्कळ लोक मुगाबे यांना सत्ताप्रेमी म्हणून बघू लागले. निवडणुकीच्या वेळी धडपड करणारे आणि सत्तेच्या अथक प्रयत्नांमुळे अर्थव्यवस्था कोलमडून पडेल असे त्यांच्याविषयी मत बनू लागले.
• या काळात झिम्बाब्वेमध्ये अशांतता, गरिबी आणि महागाईमध्ये तीव्र वाढ झाली.

रॉबर्ट मुगाबे यांनी सत्तेतून काढून टाकले :

• रॉबर्ट मुगाबे यांना नोव्हेंबर 2017 मध्ये त्यांच्याच सैन्य दलांनी अध्यक्षपदावरून काढून टाकले होते.
• मुगाबे यांना राजीनामा देण्यास भाग पाडले गेले आणि त्यांचा राजीनामा देशभरातील कोट्यवधी लोकांनी साजरा केला.
• मुगाबे यांनी मात्र या सत्ताविरोधी घटनेला आपला पक्ष आणि लोकांकडून विश्वासघात केल्याची घटना “घटनाबाह्य आणि अपमानजनक” मानली.
• या घटनेनंतर मुगाबे आपल्या पक्षाविरूद्ध कडू झाले आणि शेवटपर्यंत ते तशेच राहिले.
• मुगाबे यांची हकालपट्टी, तथापि झिम्बाब्वेच्या अर्थव्यवस्थेला पुनरुज्जीवित करण्यात अयशस्वी ठरली आणि देश सध्या एका दशकात सर्वात खराब आर्थिक पेचप्रसंगाचा सामना करीत असून महागाई जवळपास तिप्पट आकड्यांपर्यंत पोचली आहे.
• तीव्र महागाईमुळे जेव्हा देशाला चलन काढण्यास भाग पाडले गेले तेव्हा रोलिंग पॉवर कट आणि अमेरिकन डॉलर आणि मूलभूत वस्तूंचा तुटवडा यामुळे 2009 च्या आठवणी परत आल्या.