जागतिक वायु गुणवत्ता अहवाल 2018: जगातील 10 सर्वात प्रदूषित शहरांपैकी 7 भारतीय शहर

0
339

5 मार्च, 2019 रोजी IQ एअर व्हिज्युअल आणि ग्रीनपीस द्वारा जारी केलेल्या जागतिक वायु गुणवत्ता अहवाल 2018 नुसार जगातील सर्वात 10 प्रदूषित शहरांपैकी सात भारतात आहेत.

• 2018 यादीमध्ये भारतातील गुरूग्राम जगातील सर्वात प्रदूषित शहर ठरले असून त्यानंतर गाझियाबाद, फरीदाबाद, नोएडा आणि भिवंडी हे सर्वात प्रदूषित सहा शहरांमध्ये आहेत.
• सर्वाधिक प्रदूषण असलेल्या 10 शहरांपैकी सात भारतात आहेत, तर एक चीनमध्ये आहे आणि दोन पाकिस्तानमध्ये आहेत.
• भारतीय शहरात गुडगाव, गाझियाबाद, फरीदाबाद, भिवडी, नोएडा, पटना आणि लखनऊ आहेत. इतर तीन चीनमध्ये होतान आणि पाकिस्तानमधील फैस्लाबाद आणि लाहोर आहेत.
• प्रदूषण यादीत दिल्ली 11 व्या क्रमांकावर आहे.
• अहवालचा मुख्य उद्देश पार्टीक्युलेट मॅटर (पीएम) 2.5 म्हणून ओळखल्या गेलेल्या सूक्ष्म कणांच्या उपस्थितीचे मोजमाप करणे होते.
• 3000 शहरांच्या माहितीवर आधारित अहवालात म्हटले आहे की, 64 टक्के शहरांत पीएम 2.5 साठी जागतिक आरोग्य संघटनेच्या वार्षिक प्रदर्शनाच्या दिशानिर्देशापेक्षा स्तर जास्त आहे. दक्षिण आशियामध्ये, 99 टक्के शहरे WHOच्या सुरक्षित मानक प्रदर्शनासह 10 मायक्रोग्राम / क्यूबिक मीटरच्या बाहेर आहे.
• पीएम 2.5 प्रदूषणाला सामोरे गेल्याने फुफ्फुसाचा कर्करोग, स्ट्रोक, हृदयविकाराचा झटका आणि श्वसन रोगाचा धोका वाढतो, ज्यात सर्व वयोगटातील दम्याची लक्षणे समाविष्ट आहेत.

जागतिक वायु गुणवत्ता अहवाल 2018 मधील महत्त्वाचे मुद्दे :

• सर्वाधिक 30 प्रदूषित शहरांपैकी 22 भारतीय शहर, चीनमध्ये पाच, पाकिस्तानमधील दोन आणि बांग्लादेशात एक आहे.
• पहिल्या पाच शहरांमध्ये एकमात्र गैर-भारतीय शहर फैसलाबाद, पाकिस्तान आहे.
• दिल्लीला जगात सर्वात प्रदूषित राजधानी म्हणून घोषित करण्यात आले आहे, तर ढाका दुसऱ्या स्थानावर आहे आणि काबुल तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.
• चीनने देशातील प्रदूषण पातळी 40 टक्क्यांनी कमी केल्यामुळे 2013 पासून उल्लेखनीय सुधारणा झाली. 2013 मध्ये बीजिंग प्रदूषण यादीत आघाडीवर होते. 2018 मध्ये जगातील सर्वात प्रदूषित शहर म्हणून बीजिंग आता 12 व्या क्रमांकावर आहे.
• दक्षिण आशियामध्ये जगातील 20 सर्वात प्रदूषित शहरांपैकी 18 भारतीय, पाकिस्तान आणि बांगलादेशमध्ये आहेत.
• दक्षिणपूर्व आशियामध्ये, जकार्ता आणि हनोई सर्वात प्रदूषित शहर आहेत.
• यूएस आणि कॅनडामध्ये, ऑगस्ट आणि नोव्हेंबर 2018 मध्ये ऐतिहासिक वाइल्डफायर्सवर हवामानाच्या गुणवत्तेवर खूप प्रभाव पडला, ऑगस्ट 2018 मध्ये 10 सर्वाधिक प्रदूषित शहरांपैकी 5 उत्तर अमेरिकेत होते.
• महाद्वीपीय आफ्रिका आणि दक्षिण अमेरिकेच्या मोठ्या प्रमाणावरील लोकसंख्येत पुरेसा वायू गुणवत्ता मोजण्याची माहिती नाही.