जागतिक पर्यावरण दिवस (WED) – 5 जून

0
29

दरवर्षी 5 जून रोजी जागतिक पर्यावरण दिवस (WED) साजरा केला जातो आणि आपल्या पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी जागरूकता आणि कारवाईस उत्तेजन देण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रसंघाचे मुख्य उपक्रम आहे.

• प्रथम 1974 मध्ये आयोजित करण्यात आले होते, ते समुद्री प्रदूषण, मानवी जनसंख्या आणि ग्लोबल वार्मिंग, टिकाऊ उपभोग आणि वन्यजीव गुन्हेगारीपासून उदयास येणाऱ्या पर्यावरणीय समस्यांविषयी जागरुकता वाढविण्यासाठी एक प्रमुख मोहिम आहे.
• जागतिक पर्यावरण दिवस 143 देशांमधून वार्षिक सहभाग घेण्यासह सार्वजनिक प्रवाहासाठी जागतिक मंच बनला आहे.
• दरवर्षी, या दिवसासाठी एक नवीन थीम ठरविली जाते जी जगभरातील प्रमुख कंपन्या, स्वयंसेवी संस्था, समुदाय, सरकार आणि सेलिब्रिटीज पर्यावरणीय कारणांचे समर्थन करण्यासाठी स्वीकार करतात.

इतिहास :

• 1972 मध्ये मानव पर्यावरण पर स्टॉकहोम परिषदेच्या पहिल्या दिवशी संयुक्त राष्ट्र महासभाद्वारे जागतिक पर्यावरण दिवस [WED] स्थापन करण्यात आला, ज्यामुळे मानवी परस्परसंवादाच्या आणि पर्यावरणाच्या एकत्रीकरणावर चर्चा झाल्या.
• दोन वर्षानंतर, 1974 मध्ये प्रथम जागतिक पर्यावरण दिवस ”ओन्ली वन अर्थ” या थीमसह आयोजित करण्यात आला.
• जरी 1974 पासून हा उत्सव वार्षिक आयोजित केले जात असला तरी 1987 मध्ये वेगवेगळ्या मेजबान देशांच्या निवडीद्वारे या क्रियाकलापांचे केंद्र फिरवण्याची कल्पना सुरू झाली.

वार्षिक थीम आणि प्रमुख उपक्रम तसेच साध्य :

• जवळजवळ पाच दशकांपासून जागतिक पर्यावरण दिवस जागरूकता वाढवत आहे, कारवाईचे समर्थन करत आहे आणि उल्लेखनीय बदल आणत आहे.
• 2019 ची थीम “वायू प्रदूषण” आहे. यजमान राष्ट्र चीन आहे.
• 2018 ची थीम “बीट प्लॅस्टिक प्रदूषण” आहे. यजमान राष्ट्र भारत होता. हे थीम निवडून असा प्रयत्न करण्यात आला जेणेकरून लोक प्लास्टिक प्रदूषणाच्या ओझेचा भार कमी करण्यासाठी त्यांच्या रोजच्या आयुष्यात बदल करण्याचा प्रयत्न करतील. लोक पर्यावरणीय परिणाम गंभीर असल्याने, एकल-वापर किंवा डिस्पोजेबलवर अधिक-अवलंबनापासून मुक्त असले पाहिजे. आपण आपल्या नैसर्गिक ठिकाणे, वन्यजीव आणि प्लास्टिकपासून आपले स्वत: चे आरोग्य मुक्त केले पाहिजे. 2022 पर्यंत भारत सरकारने प्लास्टिकच्या सर्व उपयोगांना समाप्त करण्याचे वचन दिले.
• 2017 ची थीम ‘लोकांना निसर्गशी जोडणे – शहरातील आणि जमिनीवर, ध्रुवांपासून ते विषुववृत्त’ अशी होती. यजमान राष्ट्र कॅनडा होता.