जगातील पहिल्यांदा यूके ने ‘हवामान आणीबाणी’ घोषित केले

0
70

यूके संसदेने अलीकडेच पर्यावरण आणि हवामान आपत्कालीन स्थिती घोषित करण्याचे ठरवले आहे. यूके हा जगात अशी आणीबाणी घोषित करणारा पहिला देश बनला आहे.

• आणीबाणीची घोषणा अलीकडील आठवड्यांत पर्यावरणीय कार्यकर्ते गटांनी केलेल्या निषेधांच्या मालिकेत विलुप्त होण्याच्या विरोधात सरकारकडे केलेल्या महत्त्वाच्या मागण्यांपैकी एक आहे.
• यापूर्वी, वेल्श आणि स्कॉटिश सरकारांनी दोन्ही हवामान आपत्कालीन घोषित केले होते.
• अजून “हवामान आपत्कालीन” म्हणजे काय हे सरकारने स्पष्ट केले नसून ब्रिस्टोल आणि लंडन समेत अनेक शहरांनी आधीच आपली स्वतःची आणीबाणी जाहीर केली आहे.

हवामान आणीबाणी काय आहे?

• वातावरणातील आपत्कालीन स्थितीची कोणतीही स्पष्ट व्याख्या नाही परंतु या महत्वाच्या उपायांसह वातावरण आणि पर्यावरण यावर लक्ष देण्यात येईल.
• यूके सरकार 2050 पर्यंत (1990 च्या पातळीपर्यंत) कार्बन उत्सर्जनात 80% घट करण्यास कायदेशीरपणे वचनबद्ध आहे.
• गेल्या दशकात हा देश केवळ 18 विकसित अर्थव्यवस्थेंपैकी एक म्हणून ओळखला गेला होत ज्याने कार्बन डाईऑक्साइड उत्सर्जन कमी केले.
• नवीनीकरणीय ऊर्जा पुरवठा वापरून 2030 पर्यंत काही शहर आणि स्थानिक परिषदेने आपली हवामान आणीबाणी धोरणे कार्बन शून्य बनवण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे.

विलोपन विद्रोह :

• विलोपन विद्रोह हा एक सामाजिक-राजकीय चळवळ आहे जो हवामानातील विकृती, जैव विविधता हानी आणि मानवी विलुप्त होण्याची आणि पर्यावरणीय संकुचित होण्याच्या धोक्याविरुद्ध निषेध करण्यासाठी अहिंसात्मक विरोध वापरतो.
• मे 2018 मध्ये युनायटेड किंग्डममध्ये विलोपन विद्रोहची सुरुवात होऊन ऑक्टोबर 2018 पर्यंत सुमारे शंबर शैक्षणिक कार्यकर्ते यात जुडले होते.
• सरकारने हवामाना आणीबाणी घोषित करणे आवश्यक आहे आणि बदल करण्यासाठी इतर संस्थांशी कार्य करणे आवश्यक आहे अशी त्यांची मागणी होती.
• यूकेने 2025 पर्यंत कार्बन उत्सर्जन निव्वळ शून्य कमी करण्यासाठी कायदेशीर बंधनकारक धोरणे लागू केली पाहिजेत.
• हे ध्येय साध्य करण्यासाठी आवश्यक बदलांची काळजी घेण्यासाठी नागरिकांची सभा तयार करणे आवश्यक आहे.

पार्श्वभूमी :

• 2016 मध्ये 197 देशांनी संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या पॅरिस करारावर स्वाक्षरी केली होती.
• जागतिक तापमानाला 2100 पर्यंत पूर्व-औद्योगिक स्तरापेक्षा 2 डिग्री सेल्सियस इतके कमी करणे हा या कराराचा मुख्य उद्देश आहे.
• पण पृथ्वी ग्रह आणखी उष्णता अनुभवत आहे, यूएन पॅरिस कराराच्या बैठकीस आंतरराष्ट्रीय लक्ष केंद्रित करीत आहे.
• आंतरशासकीय पॅनेल ऑन क्लायमेट चेंजने केलेल्या अहवालात असे सूचित केले आहे की या लक्ष्य पूर्ण करणे म्हणजे वार्षिककार्बन उत्सर्जन प्रभावीपणे आता आणि 2030 दरम्यान हळूहळू कमी होणे आवश्यक आहे आणि नंतर 2050 पर्यंत शून्यमध्ये घसरले पाहिजे.