चीनच्या आर्थिक सिल्क रोड प्रकल्पात इटली सहभागी झाला

0
127

23 मार्च, 2019 रोजी इटलीने चीनच्या बेल्ट आणि रोड इनिशिएटिव्ह (बीआरआय) ज्याचा उद्देश युरोपशी चीनला जोडण्याचा आहे त्याच्या “अबंधनकारक” मसुद्यावर स्वाक्षरी केली.

• या मोहिमेसह, इटली या प्रकल्पास जुडणारा पहिला जी-7 देश बनला आहे. या प्रकल्पाला एक नवीन सिल्क रोड म्हणून पाहिले जाते ज्याने आशियापासून युरोपपर्यंतचे व्यापारी दुवे लागतील. असे केल्याने, इटलीने अमेरिकेतील आणि त्याच्या युरोपीय मित्र राष्ट्र जे चीनच्या वाढत्या जागतिक प्रभावाबद्दल आधीच चिंता व्यक्त करीत आहे, यांच्यात अस्वस्थता निर्माण केली आहे.
• चिनी राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंगच्या इटलीच्या राजधानी रोमच्या भेटीदरम्यान हा करार करण्यात आला. इटलीचे उपपंतप्रधान लुइगी डि माईओ आणि चीनच्या राष्ट्रीय विकास आयोगाचे अध्यक्ष, हे लिफेंग यांनी त्यावर स्वाक्षरी केली.
• केलेल्या करारांमध्ये हे मान्य केले गेले की मोठ्या इटालियन गॅस, ऊर्जा आणि अभियांत्रिकी कंपन्यांना चीनच्या बाजारपेठेत प्रवेश दिला जाईल, तर चीनच्या कम्युनिकेशन्स आणि कन्स्ट्रक्शन कंपनी यांना मध्य आणि पूर्वी युरोपमधील दुवे सक्षम करण्यासाठी ट्रीयेस्ट बंदरावर प्रवेश दिला जाईल. जेनोवा बंदरगाह विकसित करण्यात चीन सहभागी होईल.

आर्थिक सिल्क रस्ता :

• बेल्ट अँड रोड इनिशिएटिव्ह (बीआरआय) किंवा सिल्क रोड इकोनॉमिक बेल्ट आणि 21 व्या शतकातील समुद्री सिल्क रोड हे 152 देशांमध्ये आणि युरोप, आशिया, मध्य पूर्व, लॅटिन अमेरिका आणि आफ्रिकाच्या आंतरराष्ट्रीय संस्थामध्ये मूलभूत संरचना विकास आणि गुंतवणूक करण्याचे चीनचे विकास धोरण आहे
• कझाकिस्तान आणि इंडोनेशियाच्या भेटीदरम्यान सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर 2013 मध्ये चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी या उपक्रमांचे अनावरण केले.
• “बेल्ट” म्हणजे सिल्क रोड इकोनॉमिक बेल्ट नावाच्या रस्ते आणि रेल्वे वाहतूकसाठीच्या अतिपरिचित मार्गांचा उल्लेख करते, तर रस्त्यावर समुद्र मार्ग कॉरिडोर किंवा 21 व्या शतकातील समुद्री सिल्क रोडचा संदर्भ आहे. ऑक्टोबर 2013 मध्ये इंडोनेशियन संसदेत भाषण करताना मेरिटाइम सिल्क रोड पुढाकार पहिल्यांदा झी जिनपिंगने मांडला होता.
• 2016 पर्यंत हा पुढाकार अधिकृतपणे वन बेल्ट आणि वन रोड इव्हेंट म्हणून ओळखला गेला होत परंतु अधिकृत नाव बदलले गेले कारण चीनला असे वाटले की “एक” शब्दावर जोर देणे चुकीचे आहे.
• चीनच्या मते, हा पुढाकार प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी वाढविण्यासाठी आणि एक उज्ज्वल भविष्यासाठी एक पाऊल आहे, तर पुढाकाराच्या टीकाकारांनी चीन-केंद्रित व्यापार नेटवर्कसह जागतिक बाबींमध्ये चीनी वर्चस्व गाजविले आहे.
• याव्यतिरिक्त, आफ्रिकन आणि दक्षिण आशियाई देशांनी चीन कडून घेतलेले कर्ज हे पश्चिमी देशांसाठी चिंताजनक आहे.

इटलीला याचा फायदा कसा होईल?

• जगातील सर्वात मोठय़ा 10 अर्थव्यवस्थांपैकी एक असूनही 2018 च्या अखेरपर्यंत इटली आर्थिक मंदीमध्ये घसरला आहे आणि त्याचे राष्ट्रीय कर्ज पातळी युरोझोनमध्ये सर्वात जास्त आहे.
• यादरम्यान, चीनशी नवीन करार इटालियन कंपन्यांसाठी नवीन प्रकल्पांची शक्यता उघडेल, यामुळे इटालियन संत्रासाठी चीनी बाजार देखील उघडेल तसेच चीनी पर्यटन कंपनी सीट्रीपच्या इटालियन विमानतळासह भागीदारीसाठी मार्ग तयार होईल.
• सेरी-A फुटबॉल सामने चीनमध्ये चीनमध्ये खेळण्यास चीनचा भर हे चीन आणि इटली यांच्यात सांस्कृतिक जुळणी वाढविण्याचे पाऊल आहे.

पार्श्वभूमी :

• टीकाकारांच्या मते, चीनची महत्त्वाकांक्षी नवीन आर्थिक रेशीम रोड हिंसक आहे आणि यामुळे मात्र चीन आणि चीनी कंपन्याना मोठ्या प्रमाणात फायदा होणार आहे.
• यास असहमती दर्शविण्याकरिता, इटलीचे इतर उपपंतप्रधान, मटेवो साल्विनी, जे राइट-विंग लीगचे प्रमुख आहे, चीनचे अध्यक्ष शी यांच्या भेटीदरम्यान सर्व औपचारिक अधिवेशनांत स्पष्टपणे अनुपस्थित होते.
• चिनी टेलिकॉम कंपनी हुवाईच्या 5G मोबाइल तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याबद्दल सल्विनीने विशेषतः सावधगिरी बाळगली आहे.
• अमेरिकेने आपल्या युरोपियन सहयोगींना चेतावणी दिली आहे की हुवाई कंपनीचे 5G मोबाईल हे गुप्तचर म्हणून चीन वापर करू शकते, परंतु चीनने जोरदारपणे हे नाकारले आहे.