गुणवत्ता शिक्षणास प्रोत्साहन देण्यासाठी सरकारने ‘ऑपरेशन डिजिटल बोर्ड’ सुरू केले

0
245

मानव संसाधन विकास मंत्री, प्रकाश जावडेकर यांनी 20 फेब्रुवारी 2019 रोजी देशात दर्जेदार शिक्षण वाढविण्यासाठी ‘ऑपरेशन डिजिटल बोर्ड’ सुरू केले.

• ऑपरेशन डिजिटल बोर्ड एक क्रांतिकारी पाऊल आहे जे शिक्षण तसेच अध्यापन प्रक्रियेस परस्परसंवादी बनवेल आणि अध्यापन पद्धतीला अधिक लोकप्रिय करेल.
• फ्लीप्ड लर्निंग ही एक निर्देशक पद्धत आहे जी पारंपारिक शिक्षण पर्यावरणास बदलून त्याजागी ऑनलाईन आणि वर्गाच्या बाहेर शिकवणे याचा उपयोग करते.
• एक तज्ज्ञ समितीने ऑपरेशनल डिजीटल बोर्ड अंतर्गत डिजिटल क्लास रूमची इष्टतम संरचना केली आहे.

‘ऑपरेशन डिजिटल बोर्ड’ चे मुख्य वैशिष्ट्ये :

• ऑपरेशनल डिजीटल बोर्डच्या अंतर्गत 9 वी, 10 वी आणि 11 वी चे 7 लाख वर्ग आणि महाविद्यालये आणि विद्यापीठांचे 2 लाख वर्ग पुढील तीन वर्षात डिजिटल बोर्डसह सुसज्ज होतील.
• 9वीं पासून पुढे शासकीय आणि सरकारी सहाय्यक शाळांमध्ये तसेच उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये डिजिटल बोर्ड सुरू करण्यात येईल.
• एका सामान्य वर्गाला एक डिजिटल क्लास रूममध्ये रूपांतरित करणे आणि कोणत्याही वेळी आणि कोणत्याही ठिकाणी विद्यार्थ्यांना ई-स्त्रोत उपलब्ध करुन देणे हे या ऑपरेशनचे उद्दिष्ट आहे.
• हे मशीन लर्निंग, आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस आणि डेटा अॅनालिटिक्ससारख्या उभरणार्या तंत्रज्ञानाचा वापर करून वैयक्तिकृत अनुकूल शिकण्याच्या तसेच इंटेलिजेंट ट्यूटरिंगमध्ये देखील मदत करेल.
• 2019 च्या आगामी सत्रापासूनच याची अंमलबजावणी सुरू होईल.

पार्श्वभूमी :

• देशातील शिक्षण क्षेत्रास तोंड देणारी सर्वात मोठी आव्हाने लक्षात घेण्यासाठी शैक्षणिक तंत्रज्ञान आणि कनेक्टिव्हिटी प्रसारित करण्यासाठी आणि शैक्षणिक मानकांमधील निष्पक्षतेसाठी सरकार सातत्याने प्रयत्नशील आहे.
• ई-पाठशाला, दीक्षा, NROER, NPTEL, ई-पथशाला स्वयम आणि स्वयम-प्रभा DTH चॅनल्स इत्यादीसारख्या अनेक उपक्रमांनी उच्च दर्जाची पुरेशी सामग्री दिली जात आहे जी प्रत्येक वर्गात घेतली जाऊ शकते आणि त्याद्वारे मिश्रित शिक्षण सुलभ करणे आणि फ्लिप क्लास लर्निंग करणे सुलभ होते.
• शाळा आणि महाविद्यालये / संस्था यांचे स्थान विचारात न घेता हे शैक्षणिक पुढाकार अध्यापनाच्या प्रमाणास पुरेसे वाढवू शकतात.