केंद्रीय मंत्रिमंडळाने सॉफ्टवेअर उत्पादनांवर राष्ट्रीय धोरण 2019 मंजूर केले

0
117

1 मार्च 2019 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ‘सॉफ्टवेअर प्रॉडक्ट नेशन’ म्हणून भारतचा विकास करण्यासाठी सॉफ्टवेअर उत्पादनांवर राष्ट्रीय धोरण, 2019 ला मान्यता दिली.

• सॉफ्टवेअर प्रॉडक्ट पारिस्थितिक तंत्राचा नवाचार, बौद्धिक संपत्ती (IP) निर्मिती आणि उत्पादनक्षमतेतील मोठ्या प्रमाणावर वाढ यासह वैशिष्ट्यीकृत आहे. ज्यात या क्षेत्रातील महसूल आणि निर्यातीमध्ये लक्षणीय वाढ होण्याची शक्यता, उभरणाऱ्या तंत्रज्ञानातील आणि व्यावसायिक संधींमध्ये व्यावसायिक रोजगार आणि व्यावसायिक संधी उपलब्ध आहेत. अशा प्रकारे डिजिटल इंडिया प्रोग्रामच्या अंतर्गत, समावेशी आणि टिकाऊ वाढीस चालना मिळेल.
• सॉफ्टवेअर प्रॉडक्ट्स 2019 वरील राष्ट्रीय धोरणाचा हेतू म्हणजे भारत नूतनीकरण, सुधारित व्यापारीकरण, टिकाऊ बौद्धिक संपत्ती (IP), तंत्रज्ञानाची सुरूवात आणि विशेष कौशल्यांना प्रोत्साहन देणारी जागतिक सॉफ्टवेअर उत्पादन केंद्र म्हणून विकसित करणे.
• 2025 पर्यंत 3.5 दशलक्ष लोक प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष रोजगार असणाऱ्या भारतीय सॉफ्टवेअर उत्पादनांची निर्मिती करण्यासाठी भारतीय सॉफ्टवेअर उत्पादनांची निर्मिती करण्यासाठी भारत आणि डिजिटल इंडिया, कौशल्य भारत अशा इतर सरकारी पुढाकारांशी समन्वय साधण्याचा हेतू आहे.

ठळक वैशिष्ट्ये :

• सुरुवातीला, 7 वर्षांच्या कालावधीत या धोरणाखाली योजनाअंमलात आणण्यासाठी 1500 कोटी रुपयांचा खर्च समाविष्ट आहे.
• ही रक्कम सॉफ्टवेअर प्रॉडक्ट डेव्हलपमेंट फंड (एसपीडीएफ) आणि संशोधन व नूतनीकरण निधीमध्ये विभागली जाईल.
• धोरणामुळे देशभरात सॉफ्टवेअर उत्पादनांच्या विकासासाठी अनेक योजना, पुढाकार, प्रकल्प आणि उपायांची रचना केली जाईल.
• त्याच्या दृष्टीकोनातून साहाय्य करण्यासाठी, नवीन धोरणाने पाच मोहिमांची अंमलबजावणी केली आहे.
• बौद्धिक संपत्ती (IP) द्वारे चालवलेल्या एक टिकाऊ भारतीय सॉफ्टवेअर उत्पादन उद्योगाची निर्मिती करणे, यामुळे 2025 पर्यंत ग्लोबल सॉफ्टवेअर उत्पादन बाजारातील भारतातील हिस्सा दहापट वाढेल.
• सॉफ्टवेअर उत्पादन उद्योगात 10,000 तंत्रज्ञान प्रारंभ करून, टीयर-2 आणि टीयर-3 नगर आणि शहरांतील 1000 तंत्रज्ञानाच्या स्टार्टअपसह 2025 पर्यंत 3.5 दशलक्ष लोकांसाठी प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष रोजगार निर्मिती करणे.
• सॉफ्टवेअर उद्योगाद्वारे प्रतिभा पूल तयार करणे – 1,000,000 आयटी व्यावसायिकांचे प्रशिक्षण, 100,000 शाळा आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना प्रेरित करणे, 10,000 विशेष व्यावसायिक तयार करणे जे नेतृत्व देऊ शकतात, एकत्रित आयसीटी इन्फ्रास्ट्रक्चर, मार्केटिंग, उष्मायन, संशोधन आणि विकास टेस्टबेड्स आणि मार्गदर्शन समर्थन असलेल्या 20 क्षेत्रीय आणि रणनीतिकदृष्ट्या स्थापित सॉफ्टवेअर उत्पादन विकास क्लस्टर्स विकसित करून क्लस्टर-आधारित नवाचार-चालित पारिस्थितिक तंत्र तयार करणे, या पॉलिसीच्या अंमलबजावणीसाठी योजना आणि कार्यक्रमांचे विकास आणि देखरेख करण्यासाठी, राष्ट्रीय सॉफ्टवेअर उत्पादने मिशन सरकार, शैक्षणिक आणि उद्योगातील सहभागाद्वारे स्थापित केली जाईल.

पार्श्वभूमी :

• भारतीय आयटी उद्योग मुख्यतः एक सेवा उद्योग आहे. परंतु, तंत्रज्ञान-केंद्रित उत्पादनांद्वारे आणि सेवांद्वारे मूल्य शृंखला हलविण्याची गरज जाणवली आहे.
• म्हणून, सखोल सॉफ्टवेअर उत्पादन पारिस्थितिक तंत्र तयार करण्यासाठी सरकारने सॉफ्टवेअर उत्पादनांवर राष्ट्रीय धोरण-2019 मंजूर केले आहे.