केंद्रीय मंत्रिमंडळाने इलेक्ट्रॉनिक्स राष्ट्रीय धोरण, 2019 मंजूर केले

0
215

19 फेब्रुवारी 2019 रोजी केंद्रीय मंत्रिमंडळाने केंद्रीय इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने प्रस्तावित इलेक्ट्रॉनिक्स राष्ट्रीय धोरण, 2019 (NPE 2019) मंजूर केले.

• 2019 च्या धोरणानुसार देशातील इलेक्ट्रॉनिक्स सिस्टम डिझाइन अँड मॅन्युफॅक्चरिंग (ESDM) उद्योगाच्या वाढीस प्रोत्साहन देण्याची प्रस्तावना आहे. हे धोरण 2012 च्या राष्ट्रीय धोरणात काही बदल करेल.
• मूलभूत घटक विकसित करण्यासाठी आणि उद्योगासाठी जगभरात स्पर्धा करण्यासाठी सक्षम वातावरण तयार करून क्षमतेस उत्तेजन देणारी इलेक्ट्रॉनिक्स सिस्टीम डिझाइन आणि मॅन्युफॅक्चरिंग (ESDM) साठी जागतिक केंद्र म्हणून भारताला स्थापित करणे हा याचा मुख्य उद्देश आहे.

इलेक्ट्रॉनिक्स राष्ट्रीय धोरण, 2019 ची वैशिष्ट्ये :

• ESDM च्या संपूर्ण मूल्य-साखळीत घरगुती उत्पादन आणि निर्यात वाढवून जागतिक पातळीवर प्रतिस्पर्धी ESDM क्षेत्रासाठी पर्यावरण-प्रणाली तयार करणे
• मुख्य इलेक्ट्रॉनिक घटकांच्या निर्मितीसाठी प्रोत्साहन आणि समर्थन प्रदान करणे
• मोठ्या प्रकल्पांसाठी प्रोत्साहनांचे विशेष पॅकेज प्रदान करणे जे अत्यंत उच्च-तंत्रज्ञानाचे आहेत आणि मोठ्या गुंतवणुकीमध्ये प्रवेश करतात, जसे सेमिकंडक्टर सुविधा डिस्प्ले फॅब्रिकेशन इ.
• नवीन युनिट्स आणि विद्यमान युनिट्सच्या विस्तारास प्रोत्साहन देण्यासाठी योग्य योजना आणि प्रोत्साहन पद्धती तयार करणे
• 5G, सेंसर, आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (AI), मशीन लर्निंग, व्हर्च्युअल रियालिटी, ड्रोन, रोबोटिक्स, अॅडिटिव्ह मॅन्युफॅक्चरिंग, फोटोनिक्स, नॅनो-आधारित इलेक्ट्रॉनिक्सच्या सर्व उप-सेक्टरमध्ये उद्योग नेतृत्वाखालील R&D आणि नवकल्पनाला प्रोत्साहन देणे
• कुशल मनुष्यबळाची उपलब्धता लक्षणीय वाढविण्यासाठी प्रोत्साहन आणि समर्थन प्रदान करणे
• फॅबलेस चिप डिझाईन उद्योग, वैद्यकीय इलेक्ट्रॉनिक उपकरण उद्योग, मोटर वाहन इलेक्ट्रॉनिक्स उद्योग आणि मोबिलिटी आणि स्ट्रॅटेजिक इलेक्ट्रॉनिक्स उद्योगासाठी पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्सवर विशेष जोर देणे
• ESDM सेक्टरमध्ये आयपीच्या विकास आणि प्राप्तीस प्रोत्साहन देण्यासाठी सार्वभौम पेटंट फंड (एसपीएफ) तयार करणे
• राष्ट्रीय सायबर सुरक्षा प्रोफाइल सुधारित करण्यासाठी विश्वसनीय इलेक्ट्रॉनिक्स मूल्य श्रृंखला वाढविणे
• या धोरणामुळे देशात ESDM सेक्टरच्या विकासासाठी अनेक योजना, पुढाकार, प्रकल्प आणि उपाय तयार करण्यात येतील.
• 2025 पर्यंत 400 बिलियन डॉलर्सचे टर्नओव्हर साध्य करण्यासाठी आर्थिक विकासासाठी ESDMच्या संपूर्ण मूल्य-साखळीतील घरगुती उत्पादन आणि निर्यातला प्रोत्साहन देणे हे या योजनेचे लक्ष्य आहे.
• यामध्ये 2025 पर्यंत 1 अब्ज (100 कोटी) मोबाइल हँडसेट्सचे लक्ष्यित उत्पादन समाविष्ट असेल.

प्रभाव :

• NPE 2019 अनुसार देशातील ESDM क्षेत्राच्या विकासासाठी संबंधित मंत्रालये आणि विभागांशी सल्लामसलत करून अनेक योजना, पुढाकार आणि प्रकल्पांची निर्मिती करण्यात येईल.
• हे गुंतवणूकीचे आणि तंत्रज्ञानाचे प्रवाह सक्षम करेल, यामुळे घरगुती उत्पादित इलेक्ट्रॉनिक उत्पादनांमध्ये उच्च मूल्यवर्धन, देशांत इलेक्ट्रॉनिक्स हार्डवेअर उत्पादन आणि त्यांची निर्यात वाढेल.