केंद्रीय मंत्रिमंडळाद्वारे सतत विकास लक्ष्ये (SDG) चे निरीक्षण करण्यासाठी उच्चस्तरीय समितीचे गठन

0
140

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली केंद्रीय मंत्रिमंडळाने संबंधित लक्ष्यासह सतत विकास लक्ष्ये (SDG) वर देखरेख ठेवण्यासाठी नॅशनल इंडिकेटर फ्रेमवर्क (NIF) चे नियमितपणे पुनरावलोकन करण्यासाठी उच्च स्तरीय संचालन समितीची रचना मंजूर केली आहे.

समितीची रचना
उच्चस्तरीय समितीचे अध्यक्ष भारताचे मुख्य सांख्यिकीशास्त्रज्ञ व सचिव हे सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय (MoSPI) यांच्या अध्यक्षतेखाली असतील.
समितीच्या सदस्यांमध्ये माहिती स्त्रोत मंत्रालयाचे सचिव आणि निती आयोगाच्या सचिवांचा समावेश असेल.
इतर संबंधित मंत्रालयाचे सचिव नॅशनल इंडिकेटर फ्रेमवर्कचे वेळोवेळी पुनरावलोकन व संकेतकांचे शुद्धीकरण या कार्यासाठी विशेष आमंत्रित असतील.

ठळक वैशिष्ट्ये
• विकासातील आव्हाने दूर करण्यासाठी राष्ट्रीय धोरणे, कार्यक्रम आणि धोरणात्मक कारवाई योजनांमध्ये SDG चे मुख्य प्रवाहात रुपांतर करण्याचा समितीचा हेतू आहे.
• राष्ट्रीय आणि राज्य स्तरावर SDG ची देखरेख ठेवण्याचे मुख्य आधार हे NIFचे सांख्यिकीय संकेतक असतील आणि विविध SDG अंतर्गत लक्ष्य प्राप्त करण्यासाठी धोरणाच्या निकालांचा वैज्ञानिक दृष्टिकोन मोजतील.
• सांख्यिकीय आकडेवारीवर आधारित, MoSPI हे SDGच्या अंमलबजावणीवर राष्ट्रीय अहवाल प्रस्तुत करेल. अहवालामुळे प्रगतीचा आकडा, आव्हाने ओळखणे आणि राष्ट्रीय स्तरावर पाठपुरावासाठी शिफारसी देणे सोपे जाईल.
• उच्च-स्तरीय कमिटी नॅशनल इंडिकेटर फ्रेमवर्कची नियमितपणे सुधारणा करण्यासाठी पुनरावलोकन करेल. प्रगत IT साधने जवळ आणि प्रभावी देखरेखीसाठी वापरल्या जातील.
• माहिती स्रोत मंत्रालय / विभाग आवश्यक कालावधीत MoSPIला नियमित माहिती आणि SDGच्या राष्ट्रीय आणि उप-राष्ट्रीय रिपोर्टिंगचे पृथक्करण करण्यासाठी जबाबदार असेल.

पार्श्वभूमी
• आपल्या 70 व्या सत्रात संयुक्त राष्ट्र जनरल महासभेने पुढच्या 15 वर्षांसाठी सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट गोल्स (SDG) मानले आणि स्वीकारले. 1 जानेवारी 2016 पासून 17 SDG लागू झाले.
• कायदेशीरदृष्ट्या बंधनकारक नसले तरीही, एसडीजी प्रत्यक्षात आंतरराष्ट्रीय जबाबदाऱ्या बनल्या आहेत आणि पुढील पंधरा वर्षात देशांच्या घरगुती खर्चाची प्राथमिकता वाढविण्याची क्षमता आहे.
• हे लक्ष्य साध्य करण्यासाठी देशांची स्वतः जबाबदारी घेण्याची आणि राष्ट्रीय फ्रेमवर्क स्थापित करण्याची अपेक्षा आहे.