आयआयटी-मद्रासने भारतातील प्रथम मायक्रोप्रोसेसर ‘शक्ती’ विकसित केले

0
154

इंडियन इंस्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मद्रास (आयआयटी मद्रास) च्या संशोधकांनी भारतातील पहिले स्वदेशी मायक्रोप्रोसेसर डिझाइन केले आहे, जे मायक्रोचिप्सची आयात कमी करेल आणि सायबर हल्ल्यांचे धोके कमी करेल.

‘शक्ती’ नामक मायक्रोप्रोसेसरची रचना चंदिगढ येथे भारतीय अंतरिक्ष संशोधन संघटना (इस्रो) च्या सेमी-कंडक्टर लॅबोरेटरीमध्ये तयार केलेल्या मायक्रोचिपसह आयआयटी मद्रासने रचना करून विकसित केली. हे सुमारे 11 कोटी रुपयांच्या खर्चात विकसित करण्यात आले आहे.

उद्दिष्ट
‘शक्ती’ प्रकल्पाचा उद्दीष्ट औद्योगिक-श्रेणीच्या मायक्रोप्रोसेसर आणि मायक्रोप्रोसेसर पर्यावरणाच्या इतर घटकांना विकसित करणे असा आहे.
स्वदेशी मायक्रोप्रोसेसर विकसित करण्याच्या दोन दशकांच्या जुन्या प्रयत्नांचा भाग म्हणून हे काही प्रमाणात इलेक्ट्रॉनिक्स आणि इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (MeitY) मंत्रालयाद्वारे आर्थिक मदतीने चालवले जाते.

ठळक वैशिष्ट्ये
• मायक्रोप्रोसेसरचे डिझाइन ओपन सोर्स इंस्ट्रक्शन सेट आर्किटेक्चर (आयएसए) पासून उद्भवलेले आहे, RISC V नामक मूलभूत निर्देशांचे संच आहे, जे कोणत्याही डिव्हाइसवर सानुकूल करण्यायोग्य बनवते.
• RISC-V एक मुक्त, विनामूल्य आयएसए असून, खुल्या मानक सहयोगाद्वारे प्रोसेसर नूतनीकरणचा एक नवीन युग सक्षम करते.
• यामुळे संगणकाची रचना आणि नवकल्पना पुढील 50 वर्षांच्या मार्गावर पोचते, आर्किटेक्चरवर नवीन पातळीचे विनामूल्य, विस्तारयोग्य सॉफ्टवेअर आणि हार्डवेअर स्वातंत्र्य प्रदान करते.
• आयएसए मूलतः प्रोग्रामिंग किंवा मशीन भाषा आहे आणि कार्य करणाऱ्या कार्यावर निर्देशित करणाऱ्या प्रोसेसरला आज्ञा प्रदान करते.
• चिप बनविण्याच्या संकल्पनेचा 2011 मध्ये सर्वप्रथम विचार करण्यात आला आणि काही प्रारंभिक कार्ये केली गेली. ब्लूस्पेक, ओपन-सोर्स उच्च-स्तरीय संश्लेषण भाषा, चिप्स तयार करण्यास तेव्हा सुरुवात झाली.
• सुरुवातीला, संशोधकांनी व्यवहार्यता दर्शविण्यासाठी एक मानक रचना तयार केली. भिन्न डिव्हाइसेसना वेगळ्या प्रकारच्या हार्डवेअरची आवश्यकता असू शकते आणि कदाचित नवीन वैशिष्ट्ये किंवा सूचना देखील असू शकतात.
• मायक्रोप्रोसेसर आयातित मायक्रोचिप्स आणि सायबर हल्ल्यांचे जोखीम यावर अवलंबित्व कमी करेल.

2014 मध्ये लॉन्च करण्यात आलेले, ‘शक्ती’ मायक्रोप्रोसेसर संगणक विज्ञान आणि अभियांत्रिकीच्या आयआयटी-मद्रास विभागामध्ये रिकॉन्फिगरेबल इंटेलिजेंट सिस्टम इंजिनियरिंग (आरआयएसई) प्रयोगशाळेत डिझाइन केले गेले.
‘शक्ती’ नंतर, हा शोध ‘सुपरकम्प्युटर’ साठी प्रगत मायक्रोप्रोसेसर ‘पराशक्ती’ सह तयार आहे.
सुपर स्केलर प्रोसेसर डिसेंबर 2018 पर्यंत तयार होईल आणि ते डेस्कटॉपमध्ये जातील आणि त्यांच्यातील 32 जोडलेले सुपरकंप्यूटरमध्ये येऊ शकतील.