अमेरिकेचे अध्यक्ष ट्रम्प यांनी गोलान हाईट्सला इजरायलचा प्रदेश म्हणून मान्यता दिली

0
252

21 मार्च, 2019 रोजी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी घोषित केले की 1967 मध्ये इस्रायलने सीरियामधील गोलान हाइट्स या विवादित जमीन वर केलेल्या कब्ज्यानंतर या प्रदेशाला इस्रायलचे सार्वभौमत्वला मान्यता दिली.

• अमेरिकेच्या या निर्णयामुळे पुन्हा निवडणूक मोहिमेच्या एक महिन्यापूर्वी पंतप्रधान नेतन्याहु यांना राजकीय पाठिंबा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
• यासोबत, गोलानवर इस्रायली सार्वभौमत्व ओळखणारा अमेरिका हा पहिला देश असेल. बाकीचे आंतरराष्ट्रीय समुदाय गोलान हाइट्सला इस्रायलने व्यापलेला विवादित प्रांत मानतो. या विवादित क्षेत्रावर 1967 च्या मध्यपूर्व युद्धात इस्रायलने कब्जा केला होता.

माईक पोम्पेची इस्रायलला भेट :

• इझरायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी गोलान हाइट्सवर सार्वभौमतेच्या मुद्द्यावर 20 मार्च 2019 रोजी अमेरिकेचे सेक्रेटरी माईक पोम्पे यांच्या भेटीदरम्यान चर्चा केली होती.
• फेब्रुवारी 2017 मध्ये व्हाईट हाऊसमधील ट्रम्प बरोबर झालेल्या पहिल्या भेटीत गोलान हाइट्सवर आपला हक्क ओळखण्यासाठी नेतन्याहूंनी अमेरिकेला सांगितले होते.

विवादित गोलान हाइट्स :

• गोलन हाइट्स हे गालीली समुद्राच्या बाजूला 1,800 चौरस किलोमीटरचे पठार आहे जे इस्रायल, लेबेनॉन, जॉर्डन आणि सीरियाच्या सीमेवर आहे.
• 1967 च्या सहा दिवसांच्या लढाईत इस्रायलने सीरियामधून गोलन हाइट्सवर बरेचसे कब्जे केले आणि नंतर 1981 मध्ये प्रभावीपणे आपल्या देशात जोडले. हे पाऊल आंतरराष्ट्रीय समुदायाने कधीही मानले नाही.
• पूर्वी, इस्रायल आणि सीरियाच्या एकत्र वाटाघाटी करण्यासाठी प्रयत्न केले गेले आहेत; परंतु, ते सर्व प्रयत्न व्यर्थ ठरले.
• गोलन हाइट्समध्ये अंदाजे 20,000 लोक 30 हून अधिक इस्रायली वसतिगृहात राहतात. हे इस्राएली लोक जवळजवळ 20,000 सीरियन लोकांसह राहतात, ज्यातील बहुतेक ड्रुझ अरब आहेत जे गोलानवर कब्जा झाल्यानंतर तेथून पळून गेले नाहीत.
• सध्या, गोलनमध्ये युनायटेड नेशन्स पीसकीपिंग दल तैनात आहेत. त्यांचे आदेश जून 2019 मध्ये कालबाह्य होणार आहेत.

इस्रायलची राजधानी म्हणून जेरुसलेमला यूएसची मान्यता :

• 6 डिसेंबर 2017 रोजी अध्यक्ष ट्रम्पनेइस्रायेलची राजधानी म्हणून जेरूसलेमला मान्यता दिली. नंतर 14 मे 2018 रोजी अमेरिकेने तेल अवीवपासून अमेरिकेचे दूतावास जेरुसलेममध्ये स्थापन केले.
• ट्रम्पने अमेरिकेच्या दूतावासाला जेरूसलेममध्ये हलविण्याच्या निर्णयमुळे नाराज झालेल्या पॅलेस्टाईनने अमेरिकेशी संपर्क कमी केले. पॅलेस्टिनी लोक पूर्व जेरूसलेमला आपली भविष्य राजधानी म्हणून दावा केला आहे.
• जरी 1980 मध्ये इस्रायलने जेरूसलेमला आपली राजधानी म्हणून घोषित केले, तरी ते आंतरराष्ट्रीय पातळीवर ओळखले जात नाही.
• जेरुसलेम हे यहूदी, मुसलमान आणि ख्रिस्ती लोकांसाठी पवित्र स्थान आहे जे या वादातील मूलभूत समस्यांपैकी एक आहे.
• सहा दिवसांचे 1967 अरब-इस्रायली युद्ध जे इजरायल आणि शेजारील इजिप्त, जॉर्डन आणि सीरिया यांच्यात लढले गेले होते, त्यात इस्रायलने जुन्या शहरासह जेरूसलेमच्या पूर्वेकडील भाग आपल्या ताब्यात घेतला होता.
• पूर्वेकडील जेरूसलेमचे जुने शहर पश्चिम भिंती आणि पवित्र सेपुलचरचे चर्च आहे, जिथे असे मानले जाते की जिझसमध्ये प्रवेश झाला आणि त्याला पुनरुत्थित केले गेले.
• पश्चिम भिंतीजवळ, मंदिर टेकडी आहे, जो कि यहुदी मंदिराचे ठिकाण म्हणून वापरल्या जाणार्या डोंगराळ प्रदेशाचा परिसर आहे. आज पहाडीच्या परिसरला इस्लाममधील तिसरे-पवित्र स्थान अल-अक्सा मस्जिद आहे.
• हे स्थळ इस्रायली-पॅलेस्टिनी वादाचे केंद्र आहे.